UMQULU 30, INQAKU 2 • Juni 2026. Ushicilelo olupheleleyo »

Inyathelo elilandelayo ekuvavanyeni ukuqandwa kokuhamba: Iinkcazo ezintsha zemvumelwano
Ukuqandisa ukuhamba (i-FOG) kuchaphazela abantu abaninzi abaphila nesifo sikaParkinson (i-PD), uninzi lwabo lulahlekelwa kukuzimela ngenxa ye-FOG njengoko esi sifo siqhubeka 1. Iindlela zonyango zangoku ze-FOG zihlala zingasebenzi, kwaye inkqubela phambili ekuphuhliseni unyango olutsha incitshisiwe kukungabikho komgangatho kwinkcazo nakwimilinganiselo 1. Iziphumo ezikhoyo ezixelwe kwizigulane zincitshisiwe kukuguquguquka okuphezulu kovavanyo-uvavanyo kwakhona 2 , ngelixa iziphumo zenjongo ezisekelwe kwisenzi esinxitywayo zisalinde ukuqinisekiswa okungakumbi ngaphambi kokuphunyezwa kwehlabathi lokwenyani 3. Isichazi sevidiyo seziganeko ze-FOG ngexesha lemisebenzi eyahlukeneyo yokuhamba sisebenze njengomgangatho wethu wegolide wokuvavanya ubunzima be-FOG 4,5 , nangona kunjalo, amanqaku asekelwe kwiingcali awanalo inkcazo echanekileyo yokumisela ukuqala nokuphela kwesiqendu ngasinye, okukhokelela kukuguquguquka okungafunekiyo kwizifundo 6. Ukujongana nale mida, i -International Consortium for Freezing of Gait (ICFOG) yabiza iqela elisebenzayo ukuze liseke inkcazo ehlaziyiweyo esekelwe kwimvumelwano ye-FOG ukuze idibanise indlela yokufumana indlela yokufumana umlinganiselo wenyaniso yobunzima bayo.
Emva kweengxoxo ezibanzi nezinomdla, iqela elisebenzayo le-ICFOG lisandula ukupapasha inkcazo yeklinikhi ehlaziyiweyo (yonxibelelwano lwezemfundo kunye nokusetyenziswa 'ecaleni kwebhedi') kunye nenkcazo entsha yobugcisa ejolise ekudibaniseni amanqaku ee-FOG episodes kunye neendlela zazo ezahlukeneyo kwiirekhodi zevidiyo 7. Inkcazo yeklinikhi ka-2026 ye-FOG ngoku ifundeka ngolu hlobo: “Ii-episodes ze-Paroxysmal apho kukho ukungakwazi ukunyathela ngempumelelo, nangona uzama ukwenza njalo” 7. Le nkcazo yongeza inkcazo yangaphambili ngokusombulula ukungacaci kwayo 8 kwaye igxininisa ukuba iziganeko ze-FOG zenzeka ngequbuliso nangokungalindelekanga kwaye zihlala ixesha elithile. Nokuba ukuzama ukunyathela okubonwayo kuyasebenza okanye akunjalo kufuneka kugwetywe ngokunxulumene nokusebenza okuqhelekileyo kokunyathela okubonwa kwisigulana esinye esenza umsebenzi ofanayo phantsi kweemeko ezifanayo 7.
Inkcazo yobuchwephesha ichaza ngakumbi indlela yokuchonga ukuqala ngokuchanekileyo kunye nokuphela kweziqendu ze-FOG kwiirekhodi zevidiyo kwiimeko ezahlukeneyo. Ikwabonelela ngemiyalelo ecacileyo yendlela yokufumana amanqaku kunye nokulebhelisha iintshukumo ezahlukeneyo zemilenze ezinokubonwa ngexesha le-FOG, xa kufanelekile ngokwezonyango okanye ngokwesayensi ukwenza njalo. Amaxesha okuyeka ngokupheleleyo ekuqhubekeni kweenyawo achazwa ngokwahlukeneyo njengamaxesha 'angundoqo' eziganeko zokuqandisa, ngaphandle kwentshukumo yemilenze ebonweyo. Ukongeza, iimpawu ezintathu eziphambili zeentshukumo zemilenze zinokwahlulwa, ezizezi "Kinetic-trembling," ezibonakala njengeentshukumo ezikhawulezayo zokushukuma kwimilenze esezantsi; "Kinetic-no-trembling," ezibonakala njengayo nayiphi na enye intshukumo engasebenziyo kwimilenze esezantsi; kunye ne "Akinetic," ezibonakala njengokungabikho kwentshukumo ebonakalayo kwimilenze esezantsi 7. Ukubonakaliswa kwe-akinetic ngaloo ndlela kuhambelana namaxesha angundoqo, kodwa kungekhona ngokuchaseneyo, njengoko amaxesha angundoqo anokuvela ngexesha lezinye iimpawu ze-FOG.
Umsebenzi oqhubekayo ngoku uqinisekisa ezi nkcazo kunye nokuvavanya ukuba inkqubo yoqeqesho lwabavavanyi ingayiphucula na ngakumbi i-consistency (NCT06519279). Ukudibanisa inkcazo ye-FOG kunye neendlela zayo kuya kuvumela uvavanyo lweendlela zeklinikhi ezijolise kwixesha elizayo kunye neziphumo zezigulane. I-ICFOG ikholelwa ukuba ukuchaza inkcazo ye-FOG kuya kunceda ukuqhubela phambili uphando kwicandelo kwaye kube lula uphuhliso kunye novavanyo lokungenelela kwexesha elizayo kwi-FOG, ngethemba, okuya kuguqulela kunyango olungcono kwizigulane zethu.
Iingxelo:
- ULewis, S. et al. Ukunyuka ukuze kuhlangatyezwane nomceli mngeni wokungashukumi kakuhle kwisifo sikaParkinson. Translational Neurodegeneration 11, doi:10.1186/s40035-022-00298-x (2022).
- UHulzinga, F. et al. Umbuzo Omtsha Wokuqandisa I-Gait: Ngaba Ayifanelekanga Njengesiphumo Kwizilingo Zeklinikhi? I-Mov Disord Clin Pract 7, 199–205, doi:10.1002/mdc3.12893 (2020).
- UMancini, M. et al. Itekhnoloji yokulinganisa ukuqandisa ukuhamba: Imeko yangoku kunye neengcebiso. J Parkinsons Dis, 1877718X241301065, doi:10.1177/1877718X241301065 (2025).
- Gilat, M. Indlela yokuchaza ukuqandisa i-Gait kwiVidiyo: Indlela eQondisiweyo esebenzisa iSoftware eVulekileyo. Ijenali yeSifo sikaParkinson 9, 821–824, doi:10.3233/jpd-191700 (2019).
- UZoetewei, D. et al. Zeziphi iiMisebenzi zeGait ezivelisa iMilinganiselo yeziphumo ezithembekileyo zokuBanda kweGait kwiSifo sikaParkinson? J Parkinsons Dis 14, 1163–1174, doi:10.3233/JPD-240134 (2024).
- I-Cockx, H., Klaver, E., Tjepkema-Cloostermans, M., Van Wezel, R. & Nonnekes, J. Indawo yeGrey ye-Freezing ye-Gait Annotation: Isikhokelo kunye neSixhobo esiSebenzayo esiVulekileyo. I-Movement Disorders Practice Clinical Practice 9, 1099-1104, doi: 10.1002 / mdc3.13556 (2022).
- UGilat, M. et al. Inkcazo ehlaziyiweyo yokuqandisa ukuhamba. UNat Rev Neurol 22, 172–181, doi:10.1038/s41582-025-01179-3 (2026).
- Nutt, JG et al. Ukuqandisa ukuhamba: ukuqhubela phambili kwisiganeko esingaqondakaliyo seklinikhi. I-Lancet Neurology 10, 734–744, doi:10.1016/s1474-4422(11)70143-0 (2011).
Funda ngokugqithisileyo Ukuhambahamba :




