Isihloko Esishushu: Unyango lomculo ekubuyiseleni abantu abanesifo sikaParkinson
Nksz. Nicole Duff: Molo, kwaye wamkelekile kwi-MDS Podcast, i-podcast esemthethweni ye-International Parkinson and Movement Disorder Society. Ndingumsingathi wenu, uNicole Duff ovela kwiWits Donald Gordon Medical Center eGoli, eMzantsi Afrika, kwaye namhlanje siza kwenza udliwanondlebe lwesibini nolokugqibela kuthotho lwethu lwezihloko ezishushu, sijonga unyango lokubuyisela kwimeko yesiqhelo olungathathelwa ngqalelo ngamanye amaxesha kodwa olusekelwe kubungqina.
Jonga umbhalo opheleleyo
Ndonwabile kakhulu ukuba ndijoyinwe yingcali ezimbini kuphela, kodwa ngumxholo wanamhlanje, ongowonyango lomculo ekubuyiseleni isifo sikaParkinson. Undwendwe lwethu lokuqala oluhloniphekileyo nguCassandra Mulcahy. Ufumene isidanga seBachelor of Music Therapy kwiBerklee College of Music, waza emva koko wafumana isidanga seMasters of Music Therapy kwiYunivesithi yaseTemple.
Ungugqirha womculo onelayisenisi kwaye unesiqinisekiso sebhodi kwaye ungugqirha womculo we-neurological ovunyiweyo. [00:01:00] Okwangoku, usebenza kwiSibhedlele saseYale New Haven Health Bridgeport. Enkosi kakhulu ngokujoyina nathi namhlanje nokwabelana ngolwazi lwakho olucacileyo onalo.
Nksk. Cassandra Mulcahy: Enkosi kakhulu.
Nksz. Nicole Duff: Ingcali yethu yesibini yesayensi esijoyine nguNjingalwazi uStefan Mainka. Ungugqirha wezomculo oqeqeshiweyo osebenza kwiZiko likaParkinson, eBeelitz-Heilstätten. Ukwanguprofesa weyunivesithi, apho angumphathi wentloko yenkqubo yokufunda isidanga semasters kwi-music therapy kwiYunivesithi yoBugcisa eBerlin.
Unenqwaba yamanqaku esayensi abhalwe ngegama lakhe, kodwa okona kubaluleke kakhulu, ungumntu olungileyo nomSamariya olungileyo. Ndadibana noNjingalwazi uMainka ngo-2019 ngelixa ndandisenza izifundo eBeelitz-Heilstätten, indawo emangalisayo njengenye. Iteksi yam ayizange ifike ukuza kundithatha [00:02:00] indise kwisikhululo seenqwelo-moya, kwaye ndandiza kuphoswa yinqwelo moya yam.
Nangona kunjalo, uNjingalwazi uMainka wenze konke okusemandleni akhe ukundiqhuba ngemoto ukuya kwisikhululo seenqwelo-moya iyure eyongezelelweyo, ngoko ke ndingathanda ukongeza oko kuluhlu lwakhe lweziqinisekiso. Enkosi kakhulu ngokuba nathi apha namhlanje.
UProfesa Stefan Mainka: Enkosi ngokundimema, Nicole, kwaye ndiyavuya ukuba umxholo wethu namhlanje awungowothutho lukawonke-wonke lwaseJamani. Loo nto yahluke kakhulu.
Nksz. Nicole Duff: Uchanekile. Ngoko ke ubungqina obujikeleze unyango lomculo kwisifo sikaParkinson buninzi kakhulu, kwaye oko kwenza ukuba lube lonyango olusebenza kakhulu olufanele ludityaniswe kwiinkqubo zonyango lwezigulane, kodwa akunjalo. Ngoko ke ndiyathemba ukuba namhlanje singaxoxa ngeempawu ezithile unyango lomculo olunokusetyenziswa ukunyanga, kunye nendlela wena, oogqirha bethu abaqeqeshwe kakhulu, eniqhuba ngayo oku. Ngoko ke ngamanye amaxesha kuphando, unyango lomculo lwahlulwe lwaba ngamaqela amabini njengonyango lomculo olunxulumeneyo [00:03:00] kunye nonyango lokubuyisela. Bathi kukho ukujiya okuthile kwaye kuchaphazeleka macala omabini, kwaye ndifuna ukuzama ukuqonda oko kancinci. Ngoko ke ndingathanda ukuqala ngokuvuselela ukuva ngesingqi, njengoko oku kude kube ngoku kunobungqina obuninzi obuxhasa oko. Ngoku, Njingalwazi Mainka, oku kungaphakathi kakhulu kwivili lakho, ngoko ungazama ukucacisa ingcamango yokuvuselela ukuva ngesingqi kuthi?
UProfesa Stefan Mainka: Ukuvuselela ukuva ngesingqi kubhekisa kwindlela yokuqeqesha ukuhamba, kwaye yenye yeendlela ezichaziweyo zeklinikhi zengcamango yonyango lomculo we-neurologic. Okwenziwayo kunyango, okokuqala, kukulinganisa ukuhamba kwesigulana. Ngoko ke silinganisa isantya, isantya sokuhamba, ubude bokunyathela kwaye okona kubaluleke kakhulu, silinganisa isantya senyathelo.
Kwaye ekugqibeleni sigweba imiba yomgangatho [00:04:00] yokuhamba, njengokuma nkqo, ukujija iingalo, njl. njl. Kwaye kunye nesigulana, fumanisani ukuba yintoni ekufuneka iphuculwe. Ngoko ke zeziphi izinto ezinokwenza izigulane zihambe zingazinzi okanye zizive zingazinzi ngelixa zihamba.
Kwaye ezo zinto zijongwa ngokukodwa kwaye zijoliswe ekulungiseni isantya somculo. Ngoko ke ekuqaleni, emva kokulinganisa nokufumanisa malunga nesantya senyathelo, silungisa umculo ngokusondeleyo kakhulu kwindlela yokuhamba yesigulana. Kwaye ngale ndlela, inyathelo ngenyathelo, sisiya kwindlela yokuhamba engcono nesebenzayo ngakumbi ukuze sifikelele kwiinjongo zonyango.
Nksz. Nicole Duff: Oko kuvakala ngathi bubuchwephesha kakhulu kwaye yinto endingenakuyicinga ukuba ndingakwazi ukuyenza loo nto. Ngoko ke ndixelele ukuba ungazenza njani izinto ezifana nomculo ofana nawe onokuthi emva koko akwazi ukwenza olu hlobo lonyango?
UProfesa Stefan Mainka: Mhlawumbi mna [00:05:00] kufuneka ndongeze enye into. Ekuqaleni, ndiyazi ukuba oku kuvakala ngathi kubuchwephesha kakhulu, kwaye ndiyazi ukuba mhlawumbi oku akulindelekanga kuwe nakubaphulaphuli ekuqaleni xa sithetha ngomculo kunye nonyango. Ewe, bendinayo... Bendinokuthi nje, sikhupha umculo eshelufini, siwulungelelanise ngokuhamba, kwaye ngokungummangaliso isigulane sihamba ngcono kwaye sikhululekile.
Kwaye oku kuyenzeka amaxesha amaninzi, kwaye oku kuyenzeka rhoqo kwizigulana kwiseshoni yazo yokuqala xa zisiza kum okanye kwingcali yomculo. Kodwa okubaluleke kakhulu kukujonga ezo zinto zisebenzayo, zesakhiwo ukuze oko kube... kubalulekile nakubaphulaphuli bakho kwaye ngakumbi, ndicinga, kubantu abasebenza kweli candelo ukuba yindlela esebenzayo kakhulu kwaye ecwangcisiweyo kakhulu.
Ngoko ke ewe, kunokuba mnandi. Ngoko ke ewe, sikwajongana nezinto ezikhethwa sisigulana, izinto esizithandayo, indlela esivakalelwa ngayo sisigulana. Akupheleli nje kwindlela yokwenza izinto. Kodwa okokuqala, iyasebenza, kwaye yiyo loo nto eyenza le ndlela ibe yekhethekileyo kwaye inamandla kangaka. Ngoko andikhumbuli ukuba umbuzo wakho wawusithini.
Enyanisweni ubusoloko ubuza into eyahlukileyo [00:06:00].
Nksz. Nicole Duff: Hayi, kulungile. Ndibuze ukuba umntu angaya njani ekubeni yingcali yomculo, kodwa ndicinga ukuba into oyithethayo kukuba into eyenza isebenze kukuba ibandakanya iinkalo ezininzi ezahlukeneyo zobuntu bomntu, ubomi bakhe, intshukumo yakhe. Kwaye ibenza bonke babe ngabasebenzi. Kwaye xa usithi umsebenzi wakhe, awuthethi nje, "Owu, unebhalansi embi, masijongane nebhalansi yakho," okanye, "Unentsebenziswano embi."
Kudibanisa izinto ezininzi, kunye nokungenisa umculo abawuthandayo kwaye ndicinga ukuba yinto ekhethekileyo ngokwenene. A- kunye noCassandra, mhlawumbi ungayondla kancinci loo nto, ndingathanda ukukwazisa kunye nento oyenzayo ngokufanelekileyo ngoku, kodwa mhlawumbi xa sithetha ngale nto ithile, mhlawumbi ungongeza umbono wakho.
Nksk. Cassandra Mulcahy: Ewe, ngokuqinisekileyo. Kwilensi ye-psychodynamic, andicingi ukuba isigqi sinceda nje ekushukumeni. Ndisibona njengabantu abacwangciswa ngakumbi kwaye bezinzile ngaphakathi [00:07:00] ngaphakathi kwabo. Isingqisho sesinye samava ethu okuqala ebomini ngaphambi kolwimi. Kukubetha kwentliziyo, ukuphefumla, kunye nokuziva ngathi siyashukunyiswa.
Ngoko ke inxulumene kakhulu nendlela esifunda ngayo ukulawula nokuziva sikhuselekile. Kwaye ngaphakathi kwiParkinson's, apho abantu badla ngokuziva bengavumelani nemizimba yabo, eso sigqi sangaphandle esizinzileyo sibanika into abanokuyithambekela kuyo, into enokuqikelelwa kwaye enokunceda ekwakheni olo manyano. Ngoko ke, kukwakho nesiqwenga solwalamano, nokuba uyashukuma okanye wenza umculo nesingqi okanye nomnye umntu, kudala imvakalelo yokudibana nokuqondwa ngaphandle kokufuna amazwi.
Kwaye oko kunokuba namandla kakhulu ekunciphiseni ukwahlukana komntu oneParkinson's okanye nabani na onesifo esinganyangekiyo. Ngoko ke ewe, kuxhasa ukuhamba kunye nokulungelelanisa, kodwa kukwanceda ukubuyisela imvakalelo yokuhambelana, unxibelelwano kunye nobuntu.
Nksz. Nicole Duff: Kuyamangalisa oko. Enkosi. [00:08:00] Ndicinga ukuba ngamanye amaxesha singalibala ukuba inkqubo ye-neurological engasebenzi kakuhle ayifunxi okanye idale i-plasticity okanye isebenze kakuhle njengoko kufanele. Kwaye xa sifumana loo mgaqo, sisebenzisa ii-cortices zangaphambili kunye neendlela ezininzi ngendlela eluncedo kakhulu kwisigulana.
Kwaye xa uthetha ngolawulo kunye nokuchukumisa eso sigqi esisaziyo, sinesigqi apha kunye nalo lonke uphando endinalo phambi kwam malunga nenethiwekhi ye-cerebrothalamocortical uze uthinte kwi-putamen, kwaye ewe, siyazi ukuba konke kuyenzeka, kodwa akwenzeki ngaphandle kokuba ukwindawo yokukwazi ukulawulwa uze wonwabele kwaye uvuleleke ekubeni ukwazi ukunxibelelana.
Ngoko ke Njingalwazi Mainka, ngaba nina bafana niquka into ethile yokudanisa ekuhambeni okanye yindlela nje yokuhamba?
UProfesa Stefan Mainka: Le ndlela yokuvuselela ukuva ngesingqi, eneneni, ikwasetyenziswa [00:09:00] kwaye ingasetyenziselwa iintshukumo ezingezizo ezokuhamba. Ngoko ke ikwasebenza nakwiintshukumo xa uhleli phantsi. Yiloo nto thina endaweni yam sayitshintshela kuhlobo lwenkqubo yejimnastiki. Ngoko ke kufana nokudanisa ukuba uyafuna, kodwa kwakhona njengoko sikwenza, kuyasebenza ngakumbi.
Ingasetyenziswa xa ume kwindawo yokuzilolonga efana nomdaniso. Uninzi lwexesha andikwenzi oko kwaye andikubandakanyi oko kuqeqesho lokuhamba apho sithetha kakhulu ngokuhamba, kwaye sifuna ukuqala ngokukhawuleza ukuzilolonga okukufutshane nendawo yomguli, kufutshane nemikhwa yakhe, kufutshane nokuqonda ukuba ndingaphuma nje endlwini yam, eflethini yam, ndihambehamba ebhloko ndize ndenze oko ngomculo.
Ndingena ngokukhawuleza kakhulu kule sihloko. Kodwa xa ndibuyela kwezi ngongoma zinomdla kakhulu uCassandra athethe ngazo malunga nokuvumelana, imvakalelo yokuvumelana [00:10:00], imvakalelo yokulungiswa ngokutsha, ubuwena. Kwaye Nicole, nawe utsho njalo. Into entle nemangalisayo malunga nokusetyenziswa komculo kukuba unazo zonke ezi zinto kwindawo enye ukusuka kwinowuthi yokuqala nakwibha yokuqala.
Kwaye le yinto emangalisayo, ichaphazela ngokwenene yonke ingqondo yethu, kwaye kukho ezi nkalo zesakhiwo sengqondo, iinkalo ezinxulumene nokusebenza kwentshukumo, kwaye ewe, konke okunxulumene neemvakalelo zethu, ubuwena bethu, njengoko uCassandra watshoyo. Kwaye zonke ezi nkalo ziyajongwa ukuba ziyahambelana.
Kwaye kunyango ngamanye amaxesha kuxhomekeke kwindawo esisebenza kuyo, ndicinga, apho sisebenza khona. Esibhedlele sam izigulane ziyafika. Ziqhele ukuphathwa ngendlela egxile kakhulu kwimisebenzi yazo, zithetha kakhulu ngeempawu zazo kuba yiloo nto siyenza esibhedlele imini yonke.
Nangona ndicinga ukuba kwezinye iimeko, umzekelo, kwiindawo zabucala okanye kwiindawo ezinje, kunjalo, [00:11:00], kufanelekile kakhulu ukuthetha, ewe, ngamava, iinkalo zobudlelwane malunga neemvakalelo kunye neemvakalelo. Kwaye oku kunokwenzeka, kwaye ngamanye amaxesha oku kusebenza ngokulinganayo xa uqala olu hambo lonyango kunye.
Nksz. Nicole Duff: Ndicinga ukuba nina nobabini niyibona kakhulu le nto kunathi thina singabochwepheshe bomculo, kodwa ndiyayiva inkanuko evela kuni nobabini njengoko nithetha. Ndisithi nje, ukususela kuloo mzuzu wokuqala apho izigulana zibandakanyeka kuloo mculo, nibona into esele iphila kuzo, into engenakuziswa yiyo ngaphandle komculo.
Kwaye ndicinga ukuba lelo lixesha elinomdla kakhulu kwaye liyinxalenye yokuvuselelwa kwabo eninokukubona, kwaye kufuneka siqonde ngakumbi. Kuba ezi mpawu zingengomzimba esithetha ngazo, ezifana nokungakhathali ngokukodwa, xa izigulane zingakwazi ukwenza nantoni na, kodwa sinomculo [00:12:00] onceda ukuba bazive ngathi banokuphila kwakhona. Mhlawumbi uCassandra, ndingaya kuwe ndithi, ngaba usebenze ngokukodwa nokungakhathali?
Ngaba iimpawu ezingezizo ezomzimba zijongwa ngumntu ngamnye? Ngaba ujolisa uphawu ngalunye olungezizo ezomzimba ngokwahlukileyo ngendlela eyahlukileyo yonyango? Okanye ngaba zonke ziimpawu ezingezizo ezomzimba kwelinye?
Nksk. Cassandra Mulcahy: Ewe, ngumbuzo omhle lowo. Enkosi kakhulu ngaloo nto. Andicingi ukuba mna ngokwam ndisebenzisa indlela ethile yokubonakalisa uphawu ngalunye. Ngaphezu koko, umculo uba yindlela eguquguqukayo okanye indlela yokutshintsha izinto enokuhlangabezana nezi mfuno ezininzi ngaxeshanye. Ngoko ke kwizinto ezifana neemvakalelo kunye nexhala, ndisenokusebenzisa isingqisho okanye isakhiwo.
Njengokubetha kwentliziyo okuzinzileyo kunokuba yinto eyomeleleyo. Inika abantu into abanokunxibelelana nayo, enokunceda, kwakhona, ukulawula loo nkqubo yemithambo-luvo xa izinto zivakala zinzima. Kwizinto ezifana nokungakhathali, ndithanda ukutshintshela kwiindawo zokungena [00:13:00], izinto ezifana nokubhala iingoma okanye nokudalwa komculo wedijithali.
Kwaye into endiyifumeneyo kukuba xa umntu edala into yakhe, inokubangela umdla kwaye ibangele noloyiko okanye ukumangaliswa. Kwaye kukho uphando oluninzi oluphumayo olujonga uxinezeleko, kwaye kukho ubungqina obunomdla kakhulu obubonisa ukuba amava amafutshane oloyiko anokunciphisa iimpawu zoxinzelelo kwaye aphucule impilo-ntle.
Ngoko ke ngokwezonyango, loo nto yinto esinokuyitolika. Loo maxesha okumangaliswa anokunceda ekuvuseleleni inkuthazo kunye nombono wokuba kungenzeka xa umntu eziva engenamdla. Ngoko ke, inika ithuba lokungena ngobuchule kuloo nkuthazo. Kwizinto ezifana nokubonakalisa iimvakalelo, ndingasebenzisa uhlalutyo lweengoma okanye ukuhlaziya okanye ukunika abantu indlela yokuveza oko bakuvayo ngaphandle kokufuna amagama afanelekileyo. Kwaye ke kwizinto ezifana nonxibelelwano lwentlalo okanye umgangatho we [00:14:00] umsebenzi weqela lobomi unamandla kakhulu. Umculo ngokwendalo uzisa abantu kuloo mava ahlanganyelweyo. Ngoko ke ukuba kufana nokucula okanye ukubetha idrama okanye ukumamela umculo kunye, loo mvakalelo yonxibelelwano inokuba nentsingiselo ngokwenene. Ngokwengqondo, umculo ukwaxhasa ingqalelo, inkumbulo, ukulandelelana kunye nokuzilolonga okulula okunokunceda ngokugxila kunye nokucubungula okanye njengokufunda iindlela ezahlukeneyo zomculo okanye izixhobo zomculo.
Ngoko ke ngokubanzi, akunamsebenzi kangako ukufanisa indlela enye neempawu nganye kodwa kukusebenzisa umculo ngendlela edibanisayo nephendulayo, ukudibana nomntu apho akhoyo nakwinkcubeko yakhe, kwizinto azithandayo, kwimbali yakhe, namava akhe, kunye nokuxhasa amava akhe onke, kungekuphela nje inxalenye enye yawo.
Kwaye njengoko uStefan ewabelane ngobuchule umculo, unokukwazi ukugubungela yonke into eyenzeka kwi-neurologic ukuze sikwazi ukufikelela kwezi ziphumo ezininzi ngokungenelela okukodwa [00:15:00].
Nksz. Nicole Duff: Enkosi kakhulu. Ndicinga ukuba elo gama ulithethayo, uloyiko, linzulu kakhulu kuba bangaphi kuthi imihla ngemihla abaziva besoyika? Yinto ebalulekileyo ngokwenene. Kwaye ndicinga ukuba kum, emva kokucamngca ngezinye zeendlela enizenza, ndicinga ukuba kunye noloyiko kungaba lithemba lokuba aba baguli, xa bebona into ebagcwalisa ngoloyiko, ngakumbi emizimbeni yabo, ukuba banokuzibona befezekisa into abangazange bayicinge, oko kufuneka kubazalise ngento enceda kwakhona ekuxhalabeni nasekudakumbeni kwaye ibenze bafune ukuzibandakanya nabantu, ibenze bafune ukuzama ngamandla kwiindlela zabo zonyango.
Ngoko ke ndiyalithanda elo gama ulisebenzisileyo, kwaye ndicinga ukuba linomdla kakhulu kangangokuba [00:16:00] andikaze ndilive lichazwa ngezinye iindlela zonyango. Akukho mntu unomdla ngobuninzi beepilisi ekufuneka azithathe okanye umnqweno wokuba azame ukubhala ngaphezulu. Uyazi ukuba ndithetha ukuthini? Ndicinga ukuba yingcamango entle kakhulu ukuba unamathele kunyango lwabafana bakho.
Kuyamangalisa ngokwenene.
UProfesa Stefan Mainka: Ngokuqinisekileyo kunjalo. Kwaye eli cala lobuchule elikhankanyiweyo nguCassandra likwanjalo, ukuthetha ngempembelelo ye-neurologic kwiinkalo zengqondo, iimvakalelo, kunye nokuhamba komzimba kukodwa, akunjalo? Kodwa xa sijonga umculo njengomsebenzi weqela apho abantu basebenzisana khona kwaye babelane ngezimvo kwaye babelane ngeemvakalelo kwaye babelane ngeengxaki zabo kunye nobunzima babo kunye namaxesha okumangaliswa, oku kukwayinto enamandla kakhulu kwaye ukwenza abantu bathathe inxaxheba kwiqela ngemisebenzi uCassandra ayikhankanyileyo oku kungaba kukucula, ukubetha iingoma, ukubhala iingoma, okanye ukwenza nje ukuqamba kunye izixhobo zomculo ezilula ukuzidlala [00:17:00].
Oku kungaba namandla kakhulu kwaye kusebenze kakhulu, ndiyakholelwa. Into ebuhlungu ngale nto kukuba kwilizwe lam, eJamani, asinazo iingcali zomculo ezaneleyo zokubonelela ngaloo nto rhoqo kwizigulane zonke. Kodwa oku kungaba kuhle kakhulu ukuba nakho.
Nksz. Nicole Duff: Ndiyakuva ukuba uvela phi kwaye ndicinga ukuba kwakhona, xa sijonga uphando size sibone ukuba lungakanani size siludibanise nobungakanani obenzeka ngokwenene kwindlela yokusebenza, kunzima kakhulu. Ukuva nina bantu nithetha ngeenzuzo enizibonayo kwizigulana, yinto enicinga ukuba sonke sithi kukho ukunqongophala kwezixhobo, kodwa amandla eninawo kunyango lwenu ngokuqinisekileyo yinto eyahlukileyo kakhulu.
Ngoko ke Cassandra, ndiza kukuxelela kancinci. Kwaye ke ndikwiwebhusayithi yakho malunga neThe Sound of Wishes kunye nesigama othe ligama elihlonipha [00:18:00] zombini ubuthathaka kunye nokukhanya. Kwaye yiloo nto ndimele ndibe nenyaniso, ingqondo yam ayikwazanga ukuzibandakanya ngokupheleleyo kuloo nto ukuze ndiyiqonde loo ngcamango, kodwa ndixelele ukuba ufike njani kuloo gama.
Nksk. Cassandra Mulcahy: Enkosi. Ligama elilula nje elo lafika kum xa ndandihamba nenja yam ngelo xesha. Kodwa ngokwenene, i-The Sound of Wishes yavela ekucingeni ngendawo yeemvakalelo abantu abakuyo xa bephila nesifo esingapheliyo, benosizi, okanye benamava emihla ngemihla okuba yintoni ukuba ngumntu.
Kwaye ndicinga ukuba uninzi lwezinto endizizisayo etafileni kukunceda abantu baveze oko kulindelweyo okanye amaphupha okanye iinjongo. Ngoko ke amaxesha amaninzi, kunye neempawu zomzimba, kukho nolu ngcelele oluzolileyo lokulangazelela, iminqweno yokuba izinto bezivakala njani ngaphambili okanye ithemba lokuba abantu banqwenela ukuziva njani kwakhona.
Kwaye ndandifuna eli gama [00:19:00] libonise loo ngxaki kodwa likwabonakalisa nokuguquguquka kunye nokwenzeka kwayo. Ngokuphathelele umsebenzi ngokwawo, ubonisa indlela endijongana ngayo nonyango. Ngesifo sikaParkinson, andijongani nje kuphela neempawu zentshukumo ngokusebenzisa isigqi kunye neendlela ezicwangcisiweyo, kodwa ndikwanendawo yokubonakalisa, ubuwena, kunye nonxibelelwano.
Ngoko ke umculo uba yindlela yokuba abantu baphinde badibane nezinye iindawo zabo ezinokuvakala ngathi zikude, nokuba bubuchule, ilizwi, okanye ingqiqo yokuzikhethela. Ngoko ke igama limele ngokwenene olo lungelelwaniso, lihlonipha inyani yento umntu adlula kuyo ngelixa likwanika indawo yentsingiselo, ukubonakalisa, kunye namaxesha obomi ngaphakathi koko.
Nksz. Nicole Duff: Ewe. Loo nto inezinto ezininzi. Enkosi ngokudlula kuloo nto. Njingalwazi Mainka, ngoku ndiyazi ukuba kukho ezinye iindawo ezininzi zonyango lomculo obandakanyeka kuzo. Uthethe ngejimnastiki yakho yomculo, kwaye xa ndandikwiziko lakho, [00:20:00] ndadlula kuyo ndaza ndenza kakubi kakhulu kunezinye zezigulana zakho.
Kodwa unezinye ezimbalwa kunye nokucula okunyangayo, ukuhlaziya izixhobo zomculo, izakhono zokunyakaza ezisekelwe kumculo, kwaye into endinomdla kuyo kukuba wenze i-app ebizwa ngokuba yiCuraSwing. Ungasixelela okungakumbi ngaloo nto?
UProfesa Stefan Mainka: Ewe. Kule projekthi, eneneni, sisebenzise iindlela zobuchwepheshe befowuni, apho une-accelerometers kwaye unokubonelela ngomlinganiselo oqhubekayo weeparameter zokuhamba, kwaye sikhetha ukujija kwengalo ukuba kube yinto ekujoliswe kuyo. Ngoko ke kwi-app yethu, sisebenzisa rhoqo ukusebenza kwe-motor yezigulana kwi-arm swing yazo ukuze senze loo nto nge-algorithm ibe ngumculo otshintshayo.
Ngoko ke umculo, asiyimilo nje kuphela, sitshintshe iqhekeza elinye [00:21:00] lomculo. Sinethala leencwadi elipheleleyo leepatches ezincinci ezahlukeneyo zesandi, kwaye zikwi-app. Ziphinde zadityaniswa kwaye zaxutywa, ungatsho, kwiqhekeza elipheleleyo. Ngoko ke sineepatches ezahlukeneyo ze-bass, i-hi-hat, i-snare, i-accompaniment, njalo njalo.
Kwaye ezi ziqanjwa ngexesha lokungena kwingoma entsha, kwaye le ngoma iqhagamshelwe ngamandla kwi-arm swing. Ngoko ke ngale nto, sinqumla i-action perception lookeleyo kwezo zigulana. Ngenxa yokuba sibazi abaguli beParkinson, banokuhamba ngokukhawuleza, banokuhamba kakhulu, kodwa bakufumanisa kunzima kakhulu ukukwenza, kwaye bakufumanisa kunzima nangakumbi ukuqhubeka nako.
Ngoko ke into esebenza kakuhle kakhulu zezi ndlela zangaphandle zokuvuselela ezinokuba zizinto ezibonakalayo, ezinokuba nomtsalane okanye ezivakalayo ngomculo. Kwaye kwi-app yethu, senza umculo ube nentsingiselo. Ngoko ke ngexesha lokuhamba uhamba [00:22:00] ukuya kwisantya esingapheliyo sesigqi. Ufumana umculo onentsingiselo okuxelela ukuba wenza iintshukumo ezilungileyo okanye akunjalo.
Kwaye oku sikufumana kusebenza ngokwenene kwiimvavanyo zokuqala zeklinikhi. Sibona ukuba kunceda kakhulu izigulane ukuphucula ubukhulu bemisipha yazo ekuhambeni ngengalo kunye nokuphindaphinda kwenyathelo. Kwaye sikholelwa ukuba le yindlela entsha yokuphucula unyango. Kwaye ekugqibeleni yenziwa ngabanye ekhaya, kwaye awudingi ngcali yezonyango, kwaye awudingi qela.
Ngoko ke oku kukwanomtsalane kakhulu kwaye kuyasebenza, umzekelo, kumazwe anengeniso ephantsi.
Nksz. Nicole Duff: Ndicinga ukuba kuyamangalisa oko, kwaye le algorithm eniyiqulunqileyo iyamangalisa. Kwaye ndicinga ukuba into ephantse iyenze, kukubona umntu ofuna ukubaleka aze afake ii-AirPod zakhe aze abaleke. Umzekelo, umntu oneParkinson onokuphantse aphinde loo mvakalelo yokuqheleka [00:23:00] apho naye ejikeleza ngokuqhelekileyo ene-app yakho, kodwa angaphinda phantse abe nemvakalelo yokuba, "Ndiza kuphuma ndiye kuhamba," kwaye ndiphinda loo mvakalelo yokuba ngumdlalo wezemidlalo omnye umntu anokuyenza, ngelixa ikwayindlela yonyango yonke imini.
Andiqinisekanga ukuba mhlawumbi ndizama nje ukuvuya kakhulu ngayo, kodwa ndicinga ukuba yi-app enokuthi, njengoko usitsho, kumazwe anengeniso ephantsi, ikwazi ukusasazeka kwiindawo ezahlukeneyo. Ngoko ke ndilangazelela ukupapashwa kwayo.
UProfesa Stefan Mainka: Enkosi, ewe.
Nksz. Nicole Duff: Sinexesha elincinci, kodwa ndinemibuzo emininzi kakhulu endifuna ukuyibuza. Kodwa mhlawumbi omnye wokugqibela ngulo, nina bafana nisebenza phantsi kwesambulela esinye kodwa kwiindawo ezahlukeneyo kakhulu. Ngaba nicinga ukuba igama elithi music therapist liquka zombini izinto enizenzayo, okanye nicinga ukuba igama elithi music therapist [00:24:00] kufuneka litshintshwe ukuze lichaze ngcono into eniyenzayo ngabanye? Mhlawumbi oko kuyaphikisana kwaye ungathi nje yitsibe.
UProfesa Stefan Mainka: Kusemthethweni ukubuza loo nto, ukubuza lo mbuzo, kwaye nathi sizibuza lo mbuzo eyunivesithi, ngaba kungangcono ukuthetha nge-music psychotherapy ngokukodwa okanye unyango olusebenzayo? Oku kuluncedo ngeendlela ezithile. Kuluncedo ukujolisa kwiinjongo ezithile kuphando ukuze kuchazwe izifundo kwaye kuchazwe ukusetyenziswa kweklinikhi kunye nobungqina.
Kodwa ngokubanzi, ndingathi ewe igama eliqhelekileyo elithi unyango lomculo liselona gama lifanelekileyo ukuba nalo, kwaye zonke ezi zinto zinokufakwa apho. Njengoko besixoxa sinazo zonke iinkalo zeemvakalelo, iinkalo zobudlelwane. Sineenkqubo zengqondo zokubonakalisa ngaphakathi eziqalwa ngulo mculo, mhlawumbi nangoqeqesho lomculo olusebenzayo [00:25:00], kusenokwenzeka ukuba kunjalo.
Ngoko ke ezi zinto ziyadibana kwaye lo ngumlingo kunye nobuchule bomculo, kwaye akufuneki siwususe loo nto okanye siwunciphise ngokuba, ndicinga, sincinci kakhulu ekuchazeni intsimi yethu. Uyavumelana nawe, Cassandra?
Nksk. Cassandra Mulcahy: Ndiyavuma ngokupheleleyo. Ndicinga ngeengcali ezahlukeneyo zengqondo kunye neendlela ezahlukeneyo abazisebenzisayo, okanye iingcali zomsebenzi kunye neendlela ezahlukeneyo abazisebenzisayo. Kwaye ndicinga ukuba unyango lomculo luyindlela ebamba bonke ubuhle kunye noloyiko kunye nophando olusekelwe kubungqina kunye nomlingo esiwenzayo kunye nezigulana zethu.
Nksz. Nicole Duff: Ndifuna ukunibulela nobabini. Ndifunde okuninzi kakhulu malunga nonyango lomculo kunye neengcali zonyango ngeli xesha, kwaye nindivulile amehlo ngakumbi kubuhle balo. Kwaye enkosi kakhulu ngento eniyenzela izigulane zethu kwaye ndiyathemba ukuba ndiza kudibana nani kwakhona ngelinye ixesha [00:26:00].
Enkosi kakhulu.
Nksk. Cassandra Mulcahy: Enkosi kakhulu, Nicole, ngokuba nathi. Kube lilungelo nentsikelelo ukuthetha nawe namhlanje.
UProfesa Stefan Mainka: Enkosi, Nicole. Enkosi, Cassandra.

UCassandra Mulcahy, MMT, MT-BC
Inkqubo yezeMpilo yaseYale New Haven
New Haven, CT, USA

UStefan Mainka, uGqr. phil.
IYunivesithi yoBugcisa eBerlin
ISibhedlele seMovement Disorders Beelitz-Heilstaetten
Berlin / Beelitz-Heilstaetten, eJamani






