UMQULU 30, INQAKU 2 • Juni 2026. Ushicilelo olupheleleyo »

Inyathelo elilandelayo ekuvavanyeni ukuqandwa kokuhamba: Iinkcazo ezintsha zemvumelwano
Ukuqandusela kokuhamba (i-FOG) kuchaphazela abantu abaninzi abaphila nesifo sikaParkinson (i-PD), uninzi lwabo lulahlekelwa kukuzimela ngenxa ye-FOG njengoko esi sifo siqhubeka.1Iindlela zonyango zangoku ze-FOG zihlala zingasebenzi, kwaye inkqubela phambili ekuphuhliseni unyango olutsha ithintelwe kukungabikho komgangatho kuzo zonke iinkcukacha kunye nokulinganisa.1Iziphumo ezikhoyo ezixeliweyo zikhawulelwe kukuguquguquka okuphezulu kovavanyo novavanyo oluphindwe kabini2, ngelixa iziphumo ezijolise kwi-sensor ezinxitywayo zisalinde ukuqinisekiswa okungakumbi ngaphambi kokuba kusetyenziswe ihlabathi lokwenyani3. Inkcazo yevidiyo yeziganeko ze-FOG ngexesha lemisebenzi eyahlukeneyo yokuhambahamba isebenze njengomgangatho wethu obalaseleyo wokuvavanya ubukhali be-FOG4,5Nangona kunjalo, amanqaku asekelwe kwiingcali awanalo ulwazi oluchanekileyo lokumisela ukuqala nokuphela kwesiqendu ngasinye, nto leyo ekhokelela kutshintsho olungafunekiyo kuzo zonke izifundo6Ukujongana nale mida, I-International Consortium ye-Freezing of Gait (ICFOG) ibize iqela elisebenzayo ukuze liseke inkcazo ehlaziyiweyo esekelwe kwisivumelwano se-FOG ukuze kuhlanganiswe indlela yokufumana umlinganiselo wenyaniso yobunzulu bayo.
Emva kweengxoxo ezibanzi nezinomdla, iqela elisebenzayo le-ICFOG lisandula ukupapasha inkcazo yeklinikhi ehlaziyiweyo (yonxibelelwano lwezemfundo kunye nokusetyenziswa 'ecaleni kwebhedi') kunye nenkcazo entsha yobugcisa ejolise ekuhlanganiseni amanqaku eziqendu ze-FOG kunye neendlela zazo ezahlukeneyo kwiirekhodi zevidiyo.7Inkcazo yezonyango ka-2026 ye-FOG ngoku ifundeka ngolu hlobo: “Iziqendu ze-Paroxysmal apho kukho ukungakwazi ukunyathela ngokufanelekileyo, nangona uzama ukwenza njalo”7Le nkcazelo yongeza inkcazo yangaphambili ngokusombulula ukungacaci kwayo8 kwaye igxininisa ukuba iziganeko ze-FOG zenzeka ngequbuliso nangokungalindelekanga kwaye zihlala ixesha elithile. Nokuba ukuzama ukunyathela okubonwayo kuyasebenza okanye akunjalo kufuneka kugwetywe ngokunxulumene nokusebenza okuqhelekileyo kokunyathela okubonwa kwisigulana esinye esenza umsebenzi ofanayo phantsi kweemeko ezifanayo.7.
Inkcazo yobuchwephesha ichaza ngakumbi indlela yokuchonga ukuqala ngokuchanekileyo kunye nokuphela kweziqendu ze-FOG kwiirekhodi zevidiyo kwiimeko ezahlukeneyo. Ikwabonelela ngemiyalelo ecacileyo yendlela yokufumana amanqaku kunye nokulebhelisha iintshukumo ezahlukeneyo zemilenze ezinokubonwa ngexesha le-FOG, xa kufanelekile ngokwezonyango okanye ngokwesayensi ukwenza njalo. Amaxesha okuyeka ngokupheleleyo ukuqhubela phambili kweenyawo achazwa ngokwahlukeneyo njengamaxesha 'aphambili' eziganeko zokuqandisa, ngaphandle kwentshukumo yemilenze ebonweyo. Ukongeza, iimpawu ezintathu eziphambili zokunyakaza kwemilenze zinokwahlulwa, ezizezi "Kinetic-trembling," ezibonakala njengeentshukumo ezikhawulezayo zokushukuma kwimilenze esezantsi; "Kinetic-no-trembling," ezibonakala njengayo nayiphi na enye intshukumo engasebenziyo kwimilenze esezantsi; kunye ne "Akinetic," ezibonakala njengokungabikho kwentshukumo ebonakalayo kwimilenze esezantsi.7Ngaloo ndlela i-akinetic manifestation ihambelana ne-core periods, kodwa kungekhona ngokuchaseneyo, njengoko i-core periods inokubonakala nakwezinye iimpawu ze-FOG.
Umsebenzi oqhubekayo ngoku uqinisekisa ezi nkcazo kunye nokuvavanya ukuba inkqubo yoqeqesho lwabavavanyi ingayiphucula na ngakumbi i-consistency (NCT06519279). Ukudibanisa inkcazo ye-FOG kunye neendlela zayo kuya kuvumela uvavanyo lweendlela zeklinikhi ezijolise kwixesha elizayo kunye neziphumo zezigulane. I-ICFOG ikholelwa ukuba ukuchaza inkcazo ye-FOG kuya kunceda ukuqhubela phambili uphando kwicandelo kwaye kube lula uphuhliso kunye novavanyo lokungenelela kwexesha elizayo kwi-FOG, ngethemba, okuya kuguqulela kunyango olungcono kwizigulane zethu.
Iingxelo:
- ULewis, S. et al. Ukunyuka ukuze kuhlangatyezwane nomceli mngeni wokungashukumi kakuhle kwisifo sikaParkinson. Translational Neurodegeneration 11, doi:10.1186/s40035-022-00298-x (2022).
- UHulzinga, F. et al. Umbuzo Omtsha Wokuqandisa I-Gait: Ngaba Ayifanelekanga Njengesiphumo Kwizilingo Zeklinikhi? I-Mov Disord Clin Pract 7, 199–205, doi:10.1002/mdc3.12893 (2020).
- UMancini, M. et al. Itekhnoloji yokulinganisa ukuqandisa ukuhamba: Imeko yangoku kunye neengcebiso. J Parkinsons Dis, 1877718X241301065, doi:10.1177/1877718X241301065 (2025).
- Gilat, M. Indlela yokuchaza ukuqandisa i-Gait kwiVidiyo: Indlela eQondisiweyo esebenzisa iSoftware eVulekileyo. Ijenali yeSifo sikaParkinson 9, 821–824, doi:10.3233/jpd-191700 (2019).
- UZoetewei, D. et al. Zeziphi iiMisebenzi zeGait ezivelisa iMilinganiselo yeziphumo ezithembekileyo zokuBanda kweGait kwiSifo sikaParkinson? J Parkinsons Dis 14, 1163–1174, doi:10.3233/JPD-240134 (2024).
- I-Cockx, H., Klaver, E., Tjepkema-Cloostermans, M., Van Wezel, R. & Nonnekes, J. Indawo yeGrey ye-Freezing ye-Gait Annotation: Isikhokelo kunye neSixhobo esiSebenzayo esiVulekileyo. I-Movement Disorders Practice Clinical Practice 9, 1099-1104, doi: 10.1002 / mdc3.13556 (2022).
- UGilat, M. et al. Inkcazo ehlaziyiweyo yokuqandisa ukuhamba. UNat Rev Neurol 22, 172–181, doi:10.1038/s41582-025-01179-3 (2026).
- Nutt, JG et al. Ukuqandisa ukuhamba: ukuqhubela phambili kwisiganeko esingaqondakaliyo seklinikhi. I-Lancet Neurology 10, 734–744, doi:10.1016/s1474-4422(11)70143-0 (2011).
Funda ngokugqithisileyo Ukuhamba Ngokuhamba:




